Skip to main content

De troposfeer is het gedeelte van de atmosfeer tussen het aardoppervlak en de tropopauze die op een hoogte van ongeveer 8 à 15 km ligt. Dit gebeid wordt gekenmerkt door een dalende temperatuur naarmate de hoogte toeneemt.

Belang van de troposfeer voor het leven op Aarde

  • De studie van de troposfeer is zeer belangrijk omdat we de lucht van deze laag inademen.
    De troposfeer bevat ongeveer 85% van de totale massa van de atmosfeer.
    Troposferische processen, zoals de water- of hydrologische cyclus (de vorming van wolken en regen) en het broeikaseffect, hebben een grote invloed op de meteorologie en het klimaat.
  • De chemische samenstelling bepaalt de luchtkwaliteit. Bepaalde componenten, zelfs al zijn ze slechts in kleine hoeveelheden aanwezig, kunnen de menselijke gezondheid en de vegetatie schaden.

Om die reden is het uiterst belangrijk om te begrijpen hoe de menselijke activiteiten de troposfeer beïnvloeden.

Wat is er bijzonder aan de troposfeer?

De troposfeer komt in contact met het aardoppervlak. Ze is dus zeer gevoelig voor verschijnselen die zich voordoen nabij dit oppervlak, zoals:

  • de verdamping van de oceanen
  • de fotosynthese bij planten
  • de ademhaling van levende wezens
  • menselijke activiteiten

Temperatuurafname met de hoogte in de troposfeer

De troposfeer verschilt van de stratosfeer door een snellere vermenging van de lucht. Men zegt dikwijls dat de troposfeer "turbulent" is. Deze turbulentie is gedeeltelijk verbonden met het "thermisch profiel" van de troposfeer: de temperatuur daalt er met de hoogte, met gemiddeld 6°C per kilometer.

Dit verschijnsel bevoordeelt de vlugge convectie van de ondersteluchtlagen naar grotere hoogten. Deze convectie gaat dikwijls gepaard met de vorming van wolken, de zogenaamde convectievewolken.

De troposfeer wordt beschermd van harde UV-straling

De troposfeer wordt verder afgeschermd voor de hardste ultraviolette straling van de Zon door de hoogste lagen van de atmosfeer, in 't bijzonder door de stratosferische ozonlaag. Door deze afscherming zijn ook veel moleculen stabieler in de troposfeer dan elders in de atmosfeer. En door deze bescherming is er leven mogelijk op Aarde.

Figuur 1: Ligging van de troposfeer.