De uitdagingen van de wereld aanpakken door de diversiteit in de wetenschap te vergroten

Onze samenleving wordt steeds complexer, met toenemende uitdagingen op alle gebieden van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde. Kunstmatige intelligentie en algoritmen voor sociale media nemen steeds meer ruimte in, we maken ons zorgen over het klimaat en de natuurlijke hulpbronnen van de aarde, we maken ons zorgen over onze generatie en alle komende generaties. De oplossingen moeten worden aangepast aan iedereen die deze wereld bewoont, wat betekent dat deze oplossingen moeten worden vormgegeven door mensen die representatief zijn voor diezelfde wereld. Vandaag de dag zien we nog steeds een ondervertegenwoordiging van vrouwen in de meeste onderzoeksgebieden wereldwijd, en daar willen we aan werken.

De Internationale Dag van Vrouwen en Meisjes in de Wetenschap (11 februari) staat dit jaar in het teken van “bestaande goede praktijken en oplossingen voor het opbouwen van meer inclusieve ecosystemen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM)” (website van UNESCO). In het kader van ons Plan voor gendergelijkheid (GEP), dat regelmatig door ons Gender & Diversity Team wordt bijgewerkt met nieuwe statistieken en actiepunten, richten we ons vaak op wat er ontbreekt. Het is daarom interessant om eens te kijken naar wat er al aanwezig is om meer vrouwen aan te moedigen om bij ons instituut te komen werken en om degenen die al bij ons werken te ondersteunen.

Laten we eerst eens kijken naar de stand van zaken zoals die aan het einde van het jaar 2025 is vastgelegd.

Als we deze percentages vergelijken met de algemene cijfers wereldwijd (zoals gerapporteerd in de UNESCO Factsheet), zien we een vergelijkbare trend, aangezien we rond 1/3 schommelen. Het percentage onderzoeksposities dat door UNESCO specifiek voor België wordt gerapporteerd, is zeer stabiel gebleven, met 33,4% in 2013 en 33,5% in 2021.

Hoewel de cijfers voor ons Instituut iets lager lijken dan zowel het nationale als het internationale gemiddelde, zijn we sterk gemotiveerd om een werkomgeving te handhaven en te verbeteren die inclusief is voor iedereen, zoals uiteengezet in ons bovengenoemde GEP.

Naast het onderhoudswerk voor het welzijn van alle medewerkers, investeren veel BIRA-medewerkers tijd en moeite in initiatieven die gericht zijn op het vergroten van de zichtbaarheid van vrouwen in de wetenschap en het bereiken van meisjes en jonge vrouwen. Het BIRA nam deel aan de Planetary Wiki edit-a-thon die in 2025 werd gehouden met de steun van het Ernest Solvay Fonds (beheerd door de Koning Boudewijnstichting) en Europlanet. Informatie over deze edit-a-thon is te vinden in Fig. 2. Een andere edit-a-thon van een maand begint vandaag, 11 februari, en loopt tot 8 maart.

Soapbox Science is een ander initiatief waarbij medewerkers van het BIRA nauw betrokken zijn geweest. Soapbox Science is een platform voor publieksvoorlichting dat vrouwen die in de wetenschap werken en hun onderzoek promoot. Het werd in 2011 in Londen opgericht. In 2020 waren vrijwilligers van het BIRA medeoprichters van de Brusselse afdeling => Soapbox Science Brussels. Zij bleven deelnemen aan de organisatie, promotie en het beheer van de jaarlijkse evenementen, terwijl anderen deelnamen als vrijwilligers en als sprekers.

Video van Soapbox Science 2023